Vốn điều lệ là tổng số vốn mà các cổ đông, thành viên cam kết góp vào công ty khi thành lập và chịu trách nhiệm về các nghĩa vụ tài chính của công ty trong phạm vi số vốn đó.

Vốn pháp định là số vốn tối thiểu mà một doanh nghiệp phải có theo yêu cầu của pháp luật khi đăng ký thành lập doanh nghiệp trong một số ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh nhất định. Vốn pháp định được quy định nhằm đảm bảo rằng doanh nghiệp có đủ khả năng tài chính để thực hiện các hoạt động kinh doanh, đồng thời bảo vệ quyền lợi của khách hàng, đối tác và các bên liên quan.

1. Quy định về vốn pháp định 

Vốn pháp định là một yêu cầu bắt buộc đối với các doanh nghiệp trong các ngành, lĩnh vực kinh doanh đặc biệt, như ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán, y tế, dược phẩm, xây dựng, v.v

Mỗi ngành nghề sẽ có mức vốn pháp định khác nhau, được quy định rõ ràng trong các văn bản pháp luật như Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư, hoặc các quy định cụ thể đối với từng ngành nghề kinh doanh.

2. Mục đích của vốn pháp định:

• Bảo vệ quyền lợi khách hàng và đối tác: Đảm bảo doanh nghiệp có đủ khả năng tài chính để thực hiện nghĩa vụ hợp đồng, trả nợ và đối phó với rủi ro kinh doanh.

• Đảm bảo chất lượng hoạt động: Đối với các ngành nghề như ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, vốn pháp định giúp doanh nghiệp duy trì sự ổn định tài chính, tránh tình trạng phá sản đột ngột ảnh hưởng đến nền kinh tế.

• Kiểm soát rủi ro: Đặc biệt trong các ngành nghề có nguy cơ rủi ro cao, vốn pháp định đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu tác động tiêu cực đến nền kinh tế và xã hội

3. Một số ngành nghề yêu cầu vốn pháp định:

• Ngân hàng: Mức vốn pháp định yêu cầu có thể lên đến hàng nghìn tỷ đồng, tùy thuộc vào loại hình ngân hàng (ngân hàng thương mại, ngân hàng hợp tác, v.v.).

• Công ty bảo hiểm: Vốn pháp định cũng rất cao và tùy thuộc vào loại hình bảo hiểm (bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm phi nhân thọ).

• Công ty chứng khoán: Các công ty chứng khoán cần có vốn pháp định để đảm bảo khả năng hoạt động trong thị trường tài chính.

• Doanh nghiệp sản xuất dược phẩm, thuốc: Vốn pháp định đảm bảo doanh nghiệp có khả năng đáp ứng yêu cầu về sản xuất và phân phối thuốc, đảm bảo an toàn sức khỏe cộng đồng.

• Công ty xây dựng: Một số loại hình công ty xây dựng, đặc biệt là các công ty tham gia các dự án lớn, yêu cầu có vốn pháp định để tham gia các dự án có giá trị lớn.

4. Cách tính và yêu cầu về vốn pháp định:

• Vốn pháp định không phải là số vốn doanh nghiệp tự quyết định mà phải tuân thủ các quy định cụ thể trong luật pháp.

• Mức vốn này phải được chứng minh trong hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp, và doanh nghiệp phải có đủ số vốn này ngay từ khi bắt đầu hoạt động

5. Vốn pháp định và vốn điều lệ:

• Vốn pháp định là yêu cầu tối thiểu do pháp luật quy định cho một ngành nghề nhất định.

• Vốn điều lệ là số vốn mà các thành viên, cổ đông cam kết góp vào công ty khi thành lập. Đối với những ngành nghề có quy định về vốn pháp định, vốn điều lệ của doanh nghiệp phải bằng hoặc lớn hơn mức vốn pháp định.

Số vốn góp quyết định mức thuế môn bài công ty phải nộp sau khi hoàn tất quy trình thành lập công ty. Theo quy định hiện hành thuế môn bài được chia thành hai mức:

• Mức 1: Vốn điều lệ trên 10 tỷ đồng mức thuế môn bài: 3 triệu đồng /1 năm
• Mức 2: Vốn điều lệ từ 10 tỷ đồng trở xuống mức thuế môn bài: 2 triệu đồng/ 1 năm

Không. Theo Luật Doanh nghiệp Việt Nam, doanh nghiệp có 90 ngày kể từ ngày cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp để góp đủ vốn điều lệ như đã cam kết.

Không. Pháp luật hiện hành không yêu cầu doanh nghiệp phải chứng minh có đủ vốn điều lệ khi đăng ký kinh doanh, trừ những ngành nghề yêu cầu vốn pháp định.

Có. Doanh nghiệp có thể tăng hoặc giảm vốn điều lệ bằng cách thay đổi trong đăng ký doanh nghiệp.

• Tăng vốn điều lệ bằng cách: Góp thêm vốn, huy động thêm cổ đông/thành viên mới.

• Giảm vốn điều lệ chỉ được thực hiện trong một số trường hợp cụ thể theo quy định pháp luật, như hoàn trả phần vốn góp do hoạt động kinh doanh không cần sử dụng số vốn đã đăng ký.

Có. Vốn điều lệ có thể được góp bằng tiền mặt, tài sản, quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ, bí quyết kinh doanh… nhưng phải có định giá rõ ràng và được các thành viên/cổ đông chấp thuận.

Nếu không góp đủ vốn điều lệ trong thời hạn quy định, doanh nghiệp phải:

• Đăng ký thay đổi vốn điều lệ cho đúng với số vốn thực tế đã góp.

• Nếu không điều chỉnh, doanh nghiệp có thể bị xử phạt hành chính và phải chịu trách nhiệm về các giao dịch đã thực hiện dựa trên vốn điều lệ đã đăng ký.

Không nên. Dù vốn điều lệ càng cao thì doanh nghiệp càng tạo được sự tin tưởng với đối tác, nhưng nếu đăng ký quá cao mà không có khả năng góp đủ, doanh nghiệp có thể gặp rủi ro về pháp lý và tài chính.